Leiden Religie Blog

Over aardbevingen, kloosters en dubbele karma-punten

Geplaatst in
Over aardbevingen, kloosters en dubbele karma-punten Monniken van het Kopan Klooster delen hulp uit in Nepal, mei, 2015

Na de aardbeving in Nepal kwam hulp vanuit de Nepalese overheid veel te traag op gang. Tibetaanse monniken sprongen in: zij spelen een prominente rol in acute hulpverlening.

Over de gevolgen van de recente aardbevingen in Nepal wordt in de Nederlandse kranten momenteel amper nog geschreven. Desalniettemin staat mijn Facebook-tijdlijn nog steeds vol met foto’s, video’s, oproepen tot donaties en berichten uit en over Nepal. Dit zegt natuurlijk meer iets over mij – een postdoc onderzoeker in ‘Buddhist Studies’ met een specialisatie in Tibetaans boeddhisme – dan over de ‘nieuwswaarde’ van wat zich nu nog in Nepal afspeelt. Net als ik voelen mijn (Facebook)vrienden, waarvan velen in Nepal zelf wonen, zich zeer betrokken bij de recente ramp, die niet alleen levens maar ook werelderfgoed, tempels en kloosters verwoestte. De rol van monniken en nonnen bij, in eerste instantie, de reddingsoperaties en later in de verzameling en verspreiding van hulp viel mij erg op. Daarentegen staat de Nepalese overheid zelf onder vuur voor haar laksheid en inefficiëntie betreffende het verstrekken van de broodnodige hulp. En het zijn niet de mainstream media maar juist de kleinere blogs die spreken over het optreden van de vele Tibetaans boedddhistische monniken en nonnen, in de meeste gevallen geboren in Nepal zelf, die onvermoeibaar doorgaan met het helpen van mensen. De kloosterlingen zijn een aanwezige kracht in het reddingswerk, in het werven van fondsen en het verdelen van die fondsen.

Autoriteiten

Het is niet de eerste keer dat de donkerrode gewaden prominent te zien zijn op foto’s en video’s van een gebied getroffen door een aardbeving. In 2010 werd Yushu (Tibetaans: Jyekundo), een oorspronkelijk Tibetaans gebied dat  nu onderdeel is van de Chinese staat Qinghai, getroffen door een aardbeving waarbij bijna 3000 mensen omkwamen. De allereerste reddingswerkers in dat gebied waren honderden zo niet duizenden monniken. Zij groeven overlevenden uit, ontfermden zich over de gewonden en voerden de benodigde rituelen uit voor de doden, die vervolgens ter plekke gecremeerd werden. Ook in Yushu kwam hulp van de autoriteiten, volgens sommigen, te langzaam op gang. Of dat werkelijk zo is, is niet na te gaan: zodra de door de communistische overheid gestuurde hulptroepen arriveerden, werd het internet en het telefoonverkeer zorgvuldig gecontroleerd en vaak zelfs volledig geblokkeerd. Dit is gebruikelijk wanneer onrust dreigt in etnisch Tibetaanse gebieden.

Liefdadigheidswerk

Ik heb hier geen onderzoek naar verricht, maar heel voorzichtig durf ik wel te stellen dat Tibetaans boedddhistische kloosterlingen bij natuurrampen (zoals recentelijk in Nepal) vaak een prominente rol spelen in de hulpverlening. Het is bovendien vrijwel zeker dat dit in het verleden niet anders was. Op het eerste gezicht lijkt het dat ik mijn eigen onderzoeksresultaten in twijfel trek door dit te zo te zeggen. In mijn proefschrift over de organisatie en sociale rol van Tibetaans boeddhistische kloosters voor 1959 beweer ik namelijk dat de sterke socio-economische positie van kloosters in de Tibetaanse samenleving niet heeft geleid tot een aantoonbaar sociaal beleid of sociale verantwoordelijkheid vanuit het monastieke management. Ik stel verder dat dit beleid, of gebrek aan beleid, gedeeltelijk een product was van bepaalde boeddhistische ideologieën. Let wel, het gaat hier om het institutionele beleid dat gevoerd werd, niet het individuele gedrag van monniken (en nonnen) zelf. In de Tibetaans-talige bronnen die ik bestudeer wordt het ‘liefdadigheidswerk’ van monniken - na mislukte oogsten, overstromingen, en ja, ook aardbevingen - zelfs regelmatig genoemd. Kloosterlingen speelden dus een belangrijke sociale rol, maar het klooster als organisatie zag niet de noodzaak op een structureel niveau het aardse welzijn van anderen te bevorderen.

Corruptie

In de kwestie van monastiek sociaal beleid is geld zowel het probleem als de oplossing. Kloosters mochten over het algemeen volgens hun regels niet hun geld uitgeven om leken in hun onderhoud te voorzien. Tegelijkertijd waren - en zijn nog steeds - kloosters zeer effectieve organisaties waar een sterke min of meer meritocratische hiërarchie heerste. Bovendien hadden deze goed-geoliede monnik-machines doorgaans het vertrouwen van de mensen in de buurt. Monniken werden gezien als betrouwbaar en eerlijk (vooral in vergelijking met de lokale overheidsbekleders). Inzamelingsacties - voor welk doel dan ook - waren vaak succesvol, ook omdat leken vonden dat zij meer positief karma zouden verzamelen als zij aan de kloosterorde zouden geven.

Karmapunten

Eigenlijk is de situatie nu niet anders. Natuurlijk, de kloosters die hulp organiseren en geld inzamelen voor de getroffenen in Nepal hebben allemaal hun eigen Facebookpagina waarop foto’s staan van monniken met mokers in hun handen om slachtoffer uit beton te wrikken en er worden allerlei andere moderne middelen ingeschakeld om te helpen. Alsnog leeft het idee dat de monniken en nonnen meestal niet corrupt zijn, minder snel discrimineren, meestal niet uit zijn op politiek winstbejag, en simpelweg organisatorisch erg sterk zijn sterk onder mensen, zowel binnen als ook buiten Nepal,.De Nepalese overheidsinstanties worden er juist van beschuldigd hier de exacte tegenpool van te zijn: corrupt, bevooroordeeld,  politiek gemotiveerd en slecht georganiseerd. Voor mensen die zeker willen weten dat hun geld goed gebruikt zal worden is het doneren aan lokale kloosterorganisaties een aantrekkelijke optie. Natuurlijk is het ook nog steeds zo dat een donatie aan een goed doel gerund door monniken en nonnen ‘dubbele karma-punten’ oplevert. Ik weet dus al waar mijn gift naar toe gaat, en jij?

Meer informatie:

Een lijst boeddhistische hulporganisaties in Nepal

Mijn onderzoek

Ons VICI-project

Plaats een reactie

Name (required)

E-mail (required)

Een avatar? Ga naar www.gravatar.com

Onthoud mij
Hou me op de hoogte van reacties